Jak siać gorczycę? Poradnik krok po kroku

To, jak siać gorczycę, zależy przede wszystkim od celu uprawy. Na poplon wysiewa się ją po żniwach, zwykle od końca lipca do połowy sierpnia, natomiast na nasiona – wczesną wiosną, mniej więcej od 20 marca do 10 kwietnia. Nie siej jej po rzepaku ani innych kapustowatych, ponieważ zwiększasz wtedy ryzyko chorób, w tym kiły kapusty.

Poplon czy ziarno – jakie parametry wybrać?

Poniższe wartości pozwalają szybko dopasować technikę do przeznaczenia plantacji. Norma wysiewu zależy także od jakości materiału siewnego, wilgotności gleby i sposobu wysiewu.

Jak siać gorczycę na poplon?

Gorczyca biała jest najczęściej wybierana na międzyplon ścierniskowy, ponieważ szybko rośnie i ma stosunkowo małe wymagania glebowe. Najlepiej wysiać ją możliwie szybko po zbiorze zboża, gdy gleba zachowuje jeszcze część wilgoci.

Przygotowanie stanowiska powinno ograniczyć straty wody, a jednocześnie zapewnić nasionom kontakt z wilgotną glebą. Kolejność prac może wyglądać następująco:

1. Wykonaj płytką uprawkę pożniwną bezpośrednio po zbiorze przedplonu, aby wymieszać resztki i pobudzić chwasty do wschodów.
2. Powtórz zabieg po około dwóch tygodniach, gdy pojawią się chwasty. Pole powinno być spulchnione, wyrównane i pozbawione większych brył.
3. Wysiej nasiona od końca lipca do połowy sierpnia, najlepiej do wilgotnej gleby. Późniejszy termin zwykle oznacza mniejszą masę zieloną i słabszy efekt fitosanitarny.
4. Zastosuj 12 kg/ha w siewie czystym. Przy opóźnionym siewie zwiększ normę do około 20 kg/ha, a przy siewie rzutowym nawet do 30 kg/ha. W mieszance międzyplonowej udział gorczycy może wynosić około 2 kg/ha.
5. Umieść nasiona na głębokości 1–2 cm. Możesz użyć siewnika poplonowego albo wykonać siew rzutowy, po którym nasiona trzeba wymieszać z glebą.
6. Zniszcz poplon przed pełnią kwitnienia, zwykle do końca października, a następnie przyoraj biomasę na około 20–25 cm. Rozdrobnienie roślin przyspiesza ich rozkład.

Wąska rozstawa, około 10–15 cm, sprzyja szybkiemu zwarciu łanu i ogranicza rozwój chwastów. Nie należy jednak czekać z przyoraniem do pełnego kwitnienia. Zdrewniałe łodygi wolniej się rozkładają, a nasiona mogą stać się źródłem zachwaszczenia następnej uprawy.

Poplon z gorczycy poprawia strukturę gleby i zwiększa ilość materii organicznej, ale w siewie czystym może przesuszać stanowisko lub powodować jego zbrylenie. Na suchych, bardzo lekkich glebach efekt będzie słabszy, szczególnie przy opóźnionym siewie.

Jak siać gorczycę na ziarno?

Uprawa na nasiona wymaga staranniejszego przygotowania pola niż międzyplon. Najlepsze rezultaty uzyskuje się na glebach próchnicznych, zasobnych w składniki pokarmowe, przewiewnych i umiarkowanie wilgotnych. Optymalny odczyn wynosi około pH 5,8–6,8.

Technologia siewu gorczycy przeznaczonej na ziarno obejmuje kilka etapów:

1. Wybierz stanowisko po dobrym przedplonie, na przykład po roślinach strączkowych, okopowych lub mieszankach zbożowo-strączkowych.
2. Przygotuj glebę po orce zimowej. Wiosną wykonaj płytkie spulchnienie i wyrównaj pole, aby nasiona trafiły na jednakową głębokość.
3. Wysiej gorczycę wcześnie, zwykle w terminie siewu zbóż jarych lub nieco wcześniej, między 20 marca a 10 kwietnia. Wczesny siew ogranicza ryzyko przesuszenia gleby w późniejszym okresie.
4. Dopasuj normę do gatunku. Dla gorczycy białej przeznacz 5–9 kg nasion na hektar, a dla sarepskiej lub czarnej 4,5–6 kg/ha.
5. Ustaw głębokość i rozstawę. Gorczycę białą siej na 2,5–3 cm, w rzędach co 20–40 cm. Sarepską i czarną umieść na głębokości 1–2 cm, zwykle w rozstawie 12–15 cm.
6. Dostosuj nawożenie do analizy gleby. Orientacyjne dawki wynoszą 50–70 kg potasu, 30–40 kg fosforu i 40–60 kg azotu na hektar. Nadmiar azotu zwiększa masę roślin, ale może powodować wyleganie.

Szeroka rozstawa, około 30–40 cm, ułatwia mechaniczne odchwaszczanie. Przy rzędach oddalonych o 12–15 cm lub 20–25 cm pielęgnacja międzyrzędowa jest trudniejsza, dlatego większe znaczenie ma czyste stanowisko i właściwe przygotowanie gleby.

Na jakie stanowisko uważać?

Najpoważniejszym ograniczeniem jest płodozmian. Gorczyca, rzepak, kapusta i inne rośliny kapustowate należą do tej samej rodziny, dlatego nie powinny następować po sobie. Dotyczy to także poplonu. Siew gorczycy po rzepaku może sprzyjać kumulacji patogenów i zwiększyć ryzyko wystąpienia kiły kapusty oraz innych chorób typowych dla kapustowatych.

Nie traktuj gorczycy jako bezpiecznego poplonu po rzepaku. W takim stanowisku może zwiększyć presję tych samych chorób, z którymi zmaga się rzepak.

Gorczycy nie powinno się także wysiewać po lnie, maku i słoneczniku. Unikaj gleb podmokłych, nieprzepuszczalnych oraz bardzo suchych i ubogich. Roślina potrzebuje dostępu do wody w fazie wschodów i szybkiego rozwoju, szczególnie wtedy, gdy ma wytworzyć dużą biomasę na poplon.

Przed siewem sprawdź przede wszystkim następujące elementy:

• Przedplon nie należy do roślin kapustowatych.
• Gleba jest wyrównana, spulchniona i ma dostateczną wilgotność.
• Odczyn mieści się w przybliżeniu w zakresie pH 5,8–6,8.
• Dawka azotu wynika z zasobności stanowiska, a nie z samej chęci zwiększenia masy roślin.

Gorczyca biała, sarepska czy czarna?

W Polsce najczęściej uprawia się gorczycę białą. Ma mniejsze wymagania glebowe i wodne niż pozostałe gatunki, dlatego sprawdza się zarówno jako poplon, jak i plon główny na nasiona.

Do typowego poplonu najbezpieczniej wybrać gorczycę białą. Przy uprawie na ziarno decyzja zależy od przeznaczenia nasion, jakości stanowiska i dostępnego sprzętu do zbioru. Gorczycę białą można zwykle zebrać jednoetapowo kombajnem po osiągnięciu pełnej dojrzałości. Sarepska i czarna mają większą skłonność do pękania łuszczyn, dlatego wymagają większej uwagi podczas zbioru.

Najważniejsza decyzja brzmi więc: poplon czy nasiona? W pierwszym przypadku liczy się szybki siew po żniwach i przyoranie przed kwitnieniem. W drugim – wczesny termin wiosenny, precyzyjna głębokość, właściwa rozstawa oraz umiarkowane nawożenie.